Opsiyon Nedir? Özellikleri Nelerdir?

Herhangi bir varlığı belli bir vade sonunda önceden belirlenmiş fiyattan alma veya satma hakkı veren sözleşmelerdir. Gelecekte ürün fiyatının belirsizliğine karşı bugünden fiyat anlaşması yaparak alım veya satım hakkı doğurması açısından firmalar için fiyat riskini ortadan kaldırır.
Latince kökenli bir kelime olan opsiyon kelime anlamı seçim ya da tercihtir.
Opsiyon, bankacılık terimi olarak, vade tarihinden itibaren bir borç senedinin ödenmesi için tanınan ek süredir. Bu süre iki gündür.

Ticaret terimi olarak opsiyon, alışverişin karara bağlanması için genelde satıcının müşteriye verdiği belirli bir süredir.

Ekonomi terimi olarak opsiyon sözleşmeleri herhangi bir varlığı belirli bir vadede ya da vadeye kadar belirli bir miktarda, belirli bir fiyattan alma ya da satma hakkı veren sözleşmelerdir.

Opsiyon piyasalarında alıcı açısından iki çeşit opsiyon vardır:

Alım opsiyonu (Call Option)

Alıcısına gelecekte belirli bir miktarda varlığı, belirli bir fiyattan alma hakkı veren opsiyon sözleşmesidir.

Satım opsiyonu (Put Option)

Alıcısına gelecekte belirli bir miktarda varlığı, belirli bir fiyattan satma ya da satın alma hakkı veren opsiyon sözleşmesidir.

Bu iki opsiyonda da taraflar miktar, işlemin vadesi, vade tarihindeki fiyat ve opsiyon hakkını alan tarafın ödeyeceği prim konusunda bugünden anlaşırlar. Anlaşma tarihinde opsiyon hakkını alan taraf anlaşılan prim miktarını opsiyon hakkını veren tarafa nakden öder. Bunun dışında herhangi bir para değişimi yapılmaz.

Opsiyonların uygulanabilme vadelerine göre ise iki türü vardır:

Amerikan tipi opsiyon

Avrupa tipi opsiyon

Amerikan tipi opsiyonlar vadeden önce herhangi bir tarihte opsiyon alıcısı tarafından kullanılabilirler. Avrupa tipi opsiyonlar ise yalnızca vadesinde kullanılabilirler. Bu yüzden Amerikan tipi opsiyonların değeri genelde Avrupa tipi opsiyonların fiyatlarından yüksektir.

1973 yılında Amerikan Ekonomistler Fischer Black, Myron Scholes ve Robert C. Merton aynı zamanda opsiyonların gerçek değerlerini belirleme yöntemi adlı birbirinden ayrı iki makale yayınlamışlardır. Black Scholes Option Pricing Model. Scholes ve Merton’ın çalışmaları 1997 yılında Nobel Ödülünü almıştır.

Yorumlar

Parite Vitrini

...

Ekonomi Takvimi